Zoek op de website

Blogpost

09novNiet altijd met je neus in de boter...

Een GAVA-medewerker valt niet altijd met zijn of haar neus in de boter bij het bekijken van ‘nieuw’ oud-beeldmateriaal. Soms verricht je een hoop werk voor niets.

Zo reisde ik afgelopen vrijdag af naar SuperSens in Amsterdam-Noord, om daar films af te leveren (op 30 december zijn hier op Nederland 2 vermoedelijk fragmenten van te zien in de Andere Tijden-special over de jaren 70). Ook ging ik oude videotapes bekijken. Deze video’s waren in eerste instantie niet meer af te spelen. De tape was door de jaren heen helemaal verkleefd geraakt, een ontbindingsproces als het ware. Door de tapes te ‘bakken’, dat wil zeggen ze een 'restauratieproces' te laten ondergaan waarbij ze een bepaalde tijd in een gespecialiseerde oven liggen, waar ze worden verwarmd, krijgt het magnetisme van de band als het ware een opdonder in positieve zin. Zo zijn de tapes dan weer even af te spelen.

Supersens

SuperSens zet voor ons films over op een hoogwaardig digitaal formaat, dat bijvoorbeeld ook geschikt is voor televisie-uitzendingen. Het bedrijf beschikt ook over veel expertise met betrekking tot spelers en dragers. Zoals het bakken van video.

Van buiten ziet het SuperSens-pand er wat onooglijk uit met grijs beton en glas. Binnen is het daarentegen een walhalla voor de videofiel. Met overal vintage afspeelapparatuur. Van filmaccessoires en spelers uit de prehistorie van het videotijdperk tot en met de nieuwste snufjes om beelden optimaal te kunnen digitaliseren.

1/2 inch video

Een Sony open reel recorder - foto: J. Ensing Een Sony open reel recorder - foto: J. Ensing

Na een hartelijke ontvangst werd ik meteen met de hectiek van Supersens geconfronteerd, want ik was niet de enige bezoeker deze middag. Daarom zat ik even later alleen bij een jaren 70 videorecorder. Sony-Matic stond erop. Met op tafel voor mij 10 GAVA-videotapes. Video dus, alleen niet in een gesloten cassette, maar op een spoel op half inch formaat (open reel). Dat doet denken aan audio-magneetbanden. Feitelijk werkt het ook zo. Dat bleek ook voor de Sony-Matic zelf te gelden. Een loodzware bak is dat, waarop je de videotape van de linkerspoel zorgvuldig langs enkele bandgeleiders, om de koptrommel heen leidt, tussen de draaiende toonas en rubberen aandrukrol door en dan naar de rechter opwindspoel (die merkwaardigerwijs lager ligt dan de linker). Eigenlijk heel eenvoudig (als het tenminste eenmaal is gelukt).

Vervolgens kon ik het apparaat met de zware schakelaars bedienen. Een klein Trinitronscherm waarmee de videorecorder in verbinding stond moest het beeld tonen. Dan is de vraag: wat krijg ik te zien? Je hoopt altijd op uniek materiaal op goede kwaliteit. Alleen, het is niet altijd feest.

Het eindresultaat

De eerste band bleek een opname van een uitzending te betreffen van het televisieprogramma De achterkant van het gelijk. Uit 1981, gepresenteerd door Marcel van Dam (onder andere rokend in beeld). Interessant genoeg, maar niet voor het GAVA. Meer iets voor het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Wat wel grappig was dat het was gefilmd was met een camera voor een televisie. Je zag de contouren van het beeldscherm en hoorde ook het commentaar van de filmer.

De volgende tape was al een beetje raker. Een interview, met studenten psychologie die spreken over hun studie, de maatschappij en hun toekomstperspectief. Bijzonder statisch, zeg maar gerust erg saai qua beeld, maar inhoudelijk wel weer interessant, omdat hier toch een aardig jaren 70 tijdbeeld uit naar voren kwam.
De tapes die ik hierna afpeelde gaven helaas geen beeld en in het beste geval alleen maar geluid: interviews of opgenomen Teleac-cursussen. Met een beetje goede wil nog wel af te luisteren, maar niet echt relevant.

Zo zie je maar weer. Niet altijd duikt er een verborgen juweel op in een verzameling oud beeldmateriaal. Maar ik kan nu al niet wachten tot de volgende keer, want dan, zul je zien, is het wel weer feest.

Geplaatst op 09 november 2012 14:00 door Sebastiaan Vos | permalink